Professor Md. Sharif Hossain 
(Jessore)

Rdô I exkPt :
        xmqwxgb, oiwR ÌogK I jËmwk IËtgowBËUk eÙÅËewnK eÞËfok Ìiw: mkyf ÌpwËod 1934 owËlk 1lw RwdÖtwky jËmwk mpkZlyk LrKy MÞwËik GK oó¸wìæ iÖoxli exkgwËk RdôMÞpY KËkd„ xeZw mxfD¥yd AwpËóib Ggv iwZw ÌiËpkØdËdow LwZ×Ëdk GKiw¢ oìæwd mkyf ÌpwËod„ ÑmmËg xZxd xeZÚpwkw pd„

 xmqw Rygd :
        xeZÚgø LrKyk eykowËpg mwp oÔfy Ìiwpóib AwgÖl LwËtk (kw:) Gk Z£òwgcwËd xmqw RygËdk oÔPdw I AMÞMxZ„ 1949 jËmwk xRlw Æ×l ÌaËK eÞai xghwËM iøwxUÛK×Ëlmd ewm KËkd„ 1951 owËl iwBËKl icÖoÔbd ipwxgbøwlt ÌaËK x§Zyt xghwËM AwB G Ggv GKB KËlR pËZ 1953 owËl x§Zyt xghwËM xg G ewm KËkd„ 1956 owËl XwKw xgmðxgbøwlt pËZ BolwËik BxZpwo I ovÆÚxZ xgnËt eÞai ÌmÛYyËZ eÞai þÿwd xdËt Gi G xWMÞy lwh KËkd„

Kiê Rygd :
        AcøweK Ìiw: mkyf ÌpwËod Acøwedwk icøxbËt Z^wk KiêRygd ÂkØ KËkd„ drwBl xh˃wxktw KËlR, jËmwk Gi Gi KËlR, LÖldw xg. Gl KËlRop xgxhdí KËlËR xZxd byNêKwl Acøwedw KËkd„ 1956 ÌaËK 1990 owl ejêìæ byNê 34 guok xmqKZw Ìemwt xdËtwxRZ ÌaËK 1991 owËl iwBËKl icÖoÔbd KËlR ÌaËK Acøq xpowËg Agok MÞpY KËkd„ 1956-62 drwBl xh˃wxktw KËlR, 1962-75 jËmwk iwBËKl icÖoÔbd KËlR (1968 owl ÌaËK okKwky), 1975-83 LÖldw okKwky gÛRlwl KËlR (1980 owl ÌaËK eÞËfok), 1983- 84 iwbwkyeÖk okKwky dwxRi D¥yd KËlR (Acøq), 1984-89 LÖldw okKwky gÛRlwl KËlR (Acøq), 1989-90 jËmwk okKwky iwBËKl icÖoÔbd KËlËR (Acøq, xoËlKmd ÌMÞW) Acøwedw KËkd„ 1991 owËl jËmwk Gi Gi KËlR pËZ xZxd Agok MÞpY KËkd„ AcøweK mkyf ÌpwËod jËmwk-LÖldw Aél Zaw oiMÞ gwvlwËbËmk exkËeÞxqËZ GKRd eÞšw, ZøwMy, xdÅwgwd I Awbmê xmqK xQËld„ gÉ Qw¢-Qw¢yk šwd-eÞbye RòwxlËt kwLËZ Z^wk Aowiwdø ZøwM I Agbwd kËtËQ„ xZxd ÌmÛÅ xmqËKk ebK lwh KËkËQd„

xmqw xgþæwËk xgkl hÔxiKw :
        xmqKZw Ìemw ËaËK Agok MÞpY KkËlI mkyf ÌpwËoËdk KiêRygd ÌaËi awËKxd„ xg£pyd bxkbÛ Qw¢ Qw¢yËbk DâP xmqwt xmxqZ Ggv AwZê iwdgZwk Ìogwt xZxd ËbËmk GK eÞwìæ ÌaËK Adø eÞwËìæ RygËdk Ìmn iÖÉZê ejêìæ Q×ËU ÌgxrËtËQd„ Mkyg, bÖ:Ly, GxZi xmÂ, gxþæËZ, kwþæwt kwþæwt eËr awKw xmÂËbk xmqwk Kaw Z^wËK gøxaZ KËk ÌZwËl„ xmqw lwËhk Ëi#l AxcKwËkk AŠËd GB oKl AgËpxlZ xmÂËbkËK xKhwËg eÞxZxÅZ Kkw jwt Ìo gøwewkxU Z^wk xPìæw RMuËK D˧xlZ KËk ÌZwËl„ ÂcÖiw¢ xmqwŠËd Ëe^#ËQ ÌbtwB jËaÄ dB, Zwk owËa GB oKl xmÂËbk xmqwk Rdø eÞËtwRd xdkweb AwmÛt, Lwbø, gþè BZøwxb„ ÌoB hwgdw ÌoB KwR„ xZxd LrKy eyk owËpËgk owpËjwxMZwt 1970-74 owËl GxZiËbk Rdø LrKyËZ MËr ÌZwËld Aw™ÖiwËd LwËlxKtw, xmùeexZ Rdwg AwxKR D¥yËdk opwtZwt 1980 owËl MËr ËZwËld Awbz-§yd xm I xKËmwk xdËKZd, Awbmê xm xmqwk exkËgm oÙxÄ KkËZ ZwkB opËjwxMZwt MËr DËV jËmwk BdxýUxUDU eÞwaxiK xgbøwlt„ xZxd iËd KkËZd GB oKl eÞxZÅwËdk iwcøËi AgËpxlZ Gog xmÂkw Lwbø, gþè, AwmÛt, xmqw I xPxKuowk iZ Ëi#xlK eÞËtwRd†xl ÌiUwËZ ÌeËk šwd ARêËdk owËa owËa xdËRËbkËK AwkI oÖëbkhwËg MËr Z×Ël RwZyt oóeËb exkdZ pËg„
        AcøweK mkyf ÌpwËod iËd KkËZd xdQK bwËdk exkgËZê iwdÖËnk AwZímx£ß xgKwËm opwtZw Kkw ËmÛt„ xmqwËK owiwxRK oóeb kÕËe Mdø KËkd, Awk ZwB owiwxRK oóeb gÙx¦k Rdø eÞxZmÞØxZmyl xmÂ-xKËmwkËK D£i xmqwt xmxqZ KËk Z×lËZ exkKxùeZhwËg oËPÄ pd„ Z^wk xgmðwo, owiwxRK oóeb gÙx¦B oiwR AMÞMxZk iÔl iìè„ GB Rdø GxZi xmÂËbk lwld ewld I oÖxmxqZ Kkwk Rdø xZxd Z^wk Ðex¢K xdgwo LrKyËZ eÞxZÅw KËkd oëbyed dwËi GKxU ÌþñâQw Ëogy eÞxZÅwd Ggv Zwk mwLw xgþæwk KËk XwKwop ÌbËmk KËtKxU ËRlwt„ AwËlw ÌaËK AwËlw RòwËlw Z^wk xmqw bmêd„ oëbyed xmqw, þñþÿø I KÚxn xgnËt DdítdiÔlK KwËR bxkbÛ iwdÖnËK opwtZw Ìbt„ 
        “GKw xmËL oÖL ÌdB- GKw ÌRËd þñþæy ÌdB”- GB AdÖhÔxZËZ DŒyxgZ pËt Æ×l-Rygd ÌaËKB ovMVK xpËoËg xZxd Agbwd kwLËZ ÂkØ KËkd„ owqkZw Axhjwd xmqw Ggv owvÆÚxZ ov¢ßwìæ Kwjê¢ßi, MÞìÿwMwk I gÉiÖLy Md-šwd AwËëbwlËdk owËa 1948 owl ÌaËK iÙZ×øk AwMiÖÉZê ejêìæ xdËRËK oóeÙ£ß ËkËLxQËld„ XwKw xgmðxgbøwlËtk GB Z×ËLwr Qw¢ xmqKZwk ewmwewxm šwËdk xgþæwkY NUwËZ ewVwMwk AwËëblËdk Dek xgËmn ÌRwk Ëbd Ggv ewVwMwËkk hÔxiKw RdiËd eÞxZÅwk Rdø GZb AéËl ewVwMwk MVd AwËëblËd xZxd AwZíxdËtwM KËkd„ q×bÛ xmqw ÌKëbÛ eÞxZÅw I ewV P¢ß oÙxÄ KkËZ LrKy MÞwËi MËr ÌZwËld kpiwxdtw ewgxlK lwBËgÛky„ 
        AcøweK Ìiw: mkyf ÌpwËod 1957-62 owl ejêìæ jËmwk ewgxlK lwBËgÛkyk gøwgþÿwedw KxixUk oboø xQËld„ 1962 ÌaËK 1982 ejêìæ byNê 20 guok xZxd jËmwk ewgxlK lwBËgÛkyk exkPwldw exknËbk oboø I oóewbËKk †kØ bwxtZò ewld KËkd„ GB lwBËgÛky exkPwldwt Z^wk Agbwd Aexkoyi„ Z^wk GKwìæ eÞËPÄwk fol 1967 owËl ewK-hwkZ DeipwËbËm eÞai gBËilw AwËtwRd I eÞai ¸wiøiwd lwBËgÛky MVd Ggv 1972 owËl AhwgMÞþÿ Ìicwgy Qw¢-Qw¢yËbk byNêËitwby gB FY bwËdk RËdø ewgxlK lwBËgÛkyËZ LÖldw xghwMyt AwéxlK ÌKëbÛyt gB gøwvK eÞxZÅw„ 1967 owËlk ek ÌaËK jËmwk mpËkk gwBËk xgxhdí AéËlk ewVwMwËk I xmqwtZËd gBËilwk AwËtwRd, gBËilwk Mwd kPdw I ¸wiøiwd AwËlwPdw ohwk AwËtwRd Ggv ewVwMwk AwËëbwlËdk Kiêybl MxVZ pt„ 1928 owËl eÞxZxÅZ jËmwk ewgxlK lwBËgÛkyk GKZlw hgdxU Z^wkB eÞËPÄwt 1964 owËl x§Zl hgËd exkdZ pt„ GB lwBËgÛkyËK AwcÖxdKkY Ggv gB ovkqY ÌLwlw ZwËKk eÔYê eÞgZêd Z^wk Kiê eÞËPÅwk fol„ jËmwk BdxýUxUDU ewgxlK lwBËgÛkyk opËjwxMZw xdËt xZxd gÙp£k jËmwk ÌRlwt eÞwt 40xU ewVwMwk MËr ËZwËld„ 
        1972 owËl jËmwk BdxýUxUDU ewgxlK lwBËgÛkyËZ, 1978 owËl okKwky gÛRlwl KËlËR, 1984 owËl iwbwkyeÖk okKwky dwxRi D¥yd KËlËR Ggv 1990 owËl jËmwk okKwky iwBËKl icÖoÔbd KËlËR gB gøwvK eÞxZÅw KËkd„ xZxd AwdRÖiwËd LwËlxKtw GxZi Lwdw, RwMkdy P¢ß, xllöwp UÛwýU, xWxp BDxdtd ewgxlK lwBËgÛky, g^wPËZ ÌmLw, oëbyed, dwhwkY xbmwky ovob I ewVwMwËkk AdøZi eÞxZÅwZw„ mkyf ËpwËoËdk KÚxZê KiêRyxg xm I gtûKËbk Rdø MËr ÌZwlw jËmwËkk Ñdm xgbøwlt Ggv ÌgËdwtwly eÞwaxiK xgbøwlt„ ÌNwËek iwpwiÖbÖk kpiwd iwcøxiK xgbøwlt Ñdm xgbøwlËtk kÕewìæk kÕe„
        xmqwk owËa owËa DâP xmqw ÌoweËd ew xbËt AaêwhwËg xmqwk DeKkY dw xKdËZ ÌeËk AËdK xmqwaêy xmqw Rygd ÌaËK SËk eËr„ L« L« owpwjø AËdK oit xUËK awËK dw„ ZwB xZxd AhwgMÞþÿ Ìicwgy Qw¢ Qw¢yk Rdø byNê Ìitwby gB Fd bwd eÞKùe pwËZ Ìdd„ GB oKl xmqwaêyËbk AaêÐdxZK oiaêd Ìbtwk Rdø xZxd 1978 owËl xplöwp UÛwýU MËr ÌZwËld„ GQwrwI 1978 owËl dZ×d e¦xZk GxZi Lwdw Aw™Öiwd LwËlxKtw eÞxZÅw, 1974 owËl bxkbÛ xmqwaêy opwtM eÞKùe xllöwp UÛwýU MVd, 1994 owËl MÞwËik RdowcwkYËK xmqw I þñwþÿø oËPZd KËk ÌZwlwk RËdø gÉiÖLy RdKløwY eÞxZÅwd oëbyed eÞxZÅw Ggv AgËpxlZ Ìicwgy xmqwaêyËbk xmqwexkPjêwk DË¥Ëmø MÞwiwéËl oëbyed ewVËKëbÛ þÿwed KËkd„ xZxd GoKl eÞxZÅwËdk eÞxZÅwZw exkPwlK xpËoËg bwxtZò ewld KËkËQd„ 
        Qw¢ Rygd ÌaËKB AcøweK Ëiw: mkyf ÌpwËod ewVwMwk eÞxZÅw I MYšwd AwËëbwlËdk owËa ox¢ßthwËg oóe٣߄ Gk ewmwewxm xZxd xdËRËK ÌlLw ÌlxLk owËaI jÖ£ß ÌkËLxQËld„ Z^wk gB I eÞgxb xixlËt mZwxcK eÞKwmdw kËtËQ„ xmqwk DdítËdk ewmwewxm owiwxRK DdítËd mkyf ÌpwËod KÚxZZòeÔYê Agbwd ÌkËLËQd„ Gk iËcø DËlöLËjwMø pËâQ Ñhkg db g^wPwI AwËëbwlËd ÌdZÚZò bwd Ggv jËmwk IËtgowBËUk AxghwgK xpËoËg Gk DdítËd AwowcwkY hÔxiKw MÞpY„  
        mkyf oøwËkk iËZ “AxcKwvm iwdÖn iwdÖËnk iZ Rygd jwed KËk dw, e ewxLk iZ Rygd jwed KËk„ e ewxL xdËRk Awpwk ovMÞp I gwâPw lwld ewld KËk Rygd KwxUËt Ìbt„ xdËRk þñwËaêk gwBËk AËdøk Kaw hwËg dw„ AwiwËbk oiwËR AxcKwvm iwdÖn GB e ewxLk iZ iwdÖn Rygd jwed KËk„ LÖg Aùe ovLøK iwdÖn AwËQ jwkw iwdÖËnk iZ KwR KËk„” mkyf oøwk xdËR Z^wk GB Dx£ßk eÖËkweÖxk gwþæwgwtd KËk ÌMËQd„    
        eÞËZøK iwdÖËnk ÌKwd dw ÌKwd Ìdmw awËK„ AcøweK Ëiw: mkyf ÌpwËoËdk owkw RygËdk Ìdmw pËlw šwd PPêw, xmqw xgþæwk, Mkyg bÖ:xLk KløwY owcd, oiwR Ddítd Ggv AoZøËK exkpwk KËk oZø eÞxZÅw„ oiwËR AdMÞok iwdÖn Ggv xQdíiÔlËbk oÖ xmqwt xmxqZ KËk DdíxZk xmxr ÌbLwËdwB xQËlw mkyf oøwËkk AdøZi lq„ NÖËd ckw GB oiwËRk iwdÖËnk GKU× þñþæyk xd:þñwËok Rdø xZxd owkw Rygd lËrËQd„ jËmwËk Gid ÌKwd eÞxZÅwd ÌdB ÌjLwËd AcøweK mkyf pwËZk ÌQ^wItw lwËMxd„ ÌbËmk owiwxRK, owvÆÚxZK I xmqw AwËëbwlËdk iwcøËi AwËlwxKZ iwdÖn ÐZkyk GB xdÅwgwd owcK AwR GK eÞxZÅwËd exkYZ pËtËQd„ AZøìæ owbw iwVw Rygd jwedKwky AcøweK mkyf ÌpwËod xmqw ÌqË¢ Z^wk GB Addø AgbwËdk þñyKÚxZþñkÕe 2002 owËl GK×Ëm ebËK hÔxnZ pd„ Gk AwËM 2001 owËl gwvlwËbm okKwk Z^wËK ÌmÛÅ ewVwMwk ovMVËKk eÖkûKwk ewd„

owvÆÚxZ KiêKw¡ :
        oÖþÿ ÌbËp - oÖþÿ id MVËdk Rdø LrKy MÞwËi kpiwxdtw ewgxlK lwBËgÛky eÞxZÅw KËkd Ggv xZxd xgxhdí ¢ßyrw ovMVËd RxrËt eËrd„ ovÆÚxZ xgKwËm jËmwk ovÆÚxZ exknb dwiK GKxU ovMVd oÙxÄ KËkd„ xmqw eÞxZÅwËd pwËZ xlËL ex¢Kw eÞKwm I eÞPwk ÂkØ KËkd„ jËmwk mpËk DdíZiwËdk GKxU kwRdyxZ-AaêdyxZ-BxZpwo PPêwk ÌKëbÛ exkPwldwt ox¢ßt AmvMÞpY Ggv ‘Bmwkw’- dwiK iwxoK ex¢Kw eÞKwmdwt xZxd AwZí xdËtwM KËkd„ xgxhdí AgtËg Ggv gÉiÖxL cwkwt xmqwlt eÞxZÅwk KwËR xZxd AMÞdy hÔxiKw ewld KËkd„ Æ×l RygËdB q×bÛ xmqw ÌKëbÛ, ewVP¢ß, Kõwg exkPwldw, ÌlLw ex¢Kw eÞKwm, KËlR I xgmðxgbøwlt Rygd GB eÞx¢ßtwk xgKwm„

jËmwk IËtgowBU DdítËd Agbwd : 
        2003 owËl jËmwk ÌRlwk Dek xdxiêZ GB IËtgowBËUk owxgêK DdítËd AcøweK Ìiw: mkyf ÌpwËod AwowcwkY hÔxiKw kwËLd„ eÞxZÅwk iw¢ 6 iwËok iËcø xZxd GB IËtgowBËUk Lgk RwdËZ ÌeËk IËtgowBËUk eÞxZÅwZw xgeÖl ÌK XwKw ÌaËK jËmwËk ÌWËK xdËt okwoxk opËjwxMZwk eÞþæwg Ìbd„ jËmwk IËtgowBU eÞxZÅwk oÔPdwlËMí jLd AwxaêK op xgxhdí oioøwt RRêxkZ xVK ËoB oit AcøweK mkyf ÌpwËoËdk iZ GKRd ipwiwdg ewËm GËo b^wrwËdwk fËl IËtgowBËUk bÛØZ Ddítd Kkw oºg pËtËQ„ AwxaêK op xgxhdí ckËdk DeËbm, ekwimê I Zaø xbËt opËjwxMZw KËk IËtgowBUxUËK GKxU xgËmn þÿwËd Z×Ël xbËtËQd„ 2003 owl pËZ 2006 owl ejêìæ xgxhdí iwcøi pËZ IËtgowBU DdítËdk Rdø eÞw® AwxaêK AdÖbwËdk iËcø eÞZøq gw eËkwq hwËg mkyf ËpËoËdk Agbwd kËtËQ eÞwt 80%„ iÙZ×øk AwËM ejêìæ AcøweK Ìiw: mkyf ËpwËod GB IËtgowBËUk eÙÅËewnK I DeËbÄw xpËoËg DdítËd hÔxiKw ÌkËL ÌMËQd„ iÙZ×øk iw¢ 2 xbd AwËM Z^wk owËa IËtgowBËUk eÞxZÅwZw xgeÖËlk ÌUxlËfwËd Kaw pt„ xgeÖËlk owËa IËtgowBU xgnËt Ìmn  KawxU xQl “Awxi l«d pËZ ËZwiwk IËtgowBUxU ÌbËLxQ„ LÖg hwl ÌlËMËQ„ PwxlËt jwI„” Gk iw¢ bÖBxbd eËk jËmwk IËtgowBU Zwk AxghwgK pwkwËlw„               

kwRÐdxZK Rygd :
        AcøweK Ìiw: mkyf ÌpwËod oiwR KËiêk ewmwewxm kwRdyxZËZI xexQËt xQËld dw„ eÞai xbËK xZxd iÖoxli Qw¢ lyM I ewxKþæwd AwËëbwlËdk owËa oóeÙ£ß xQËld„ eËk 1948-52 owËl ÌiwphŠ, 1948 owËl hwnw AwËëbwlËd ÌjwMbwd Ggv 1952 owËl hwnw AwËëbwlËd AvmMÞpY KËkd„ H gQk xZxd jËmwk Qw¢ BDxdtËdk eÞxZÅwZw oboø Ggv oóewbK xdgêwxPZ pd„ xZxd jËmwk ËRlw jÖglyËMk eÞxZÅwZw oboø xQËld„ 54 Gk jÖ£ß fÝëU xdgêwPËd MÞwËi MÞwËi D¿wk iZ NÖËkËQd„ ÌdZÚËZòk eÖËkwhwËM ÌaËKËQd 69 Gk MY AwËëblËd„ 1954-55 owl ejêìæ kwRgëby xpËoËg 13 iwo jËmwk, kwRmwpy I XwKw ÌKëbÛyt KwkwMwËk Kwl jwed KËkd„ 1956 ÌaËK 57 owl ejêìæ ÌRlw AwItwiylyËMk b®k oóewbK xpËoËg bwxtZò ewld KËkd„ 1958 owËl døwmdwl AwItwiylyM ewxUêk oóewbK xQËld„ 1963 ÌaËK 67 owl ejêìæ jËmwk ÌRlw KÚnK oxixZk KiêKwË« AvmMÞpY KËkd„ 1967 owËl xZxd ewxKþæwd Ìbm kqw AwBËd Kwkwgwo KËkd„ 1971 owËlk dËh¹k I xWËo¹k iwËo jËmwk KøwëUdËiëU I jËmwk ÌKëbÛyt KwkwMwËk iÙZ×øk eÞpk MYdw KËkd Ggv 7B xWËo¹k iÖx£ßlwh KËkd„

xgËbm ofk :
        Rdwg mkyf ÌpwËod 1975 owËl xZxd eÔgê RwiêwdyËZ xmqw xgntK GK ÌoxidwËk AvmMÞpY KËkd„ 1976 owËl ÌowxhËtZ BDxdtwËdk Awliw AwZw mpËk lwBËgÛky xgntK AwìæRêwxZK GK ÌoxidËk ÌjwMbwd KËkd Ggv ÌoLwËd xZxd eÞg ewV KËkd„

KËiêk þñyKÚxZ :
        eÞËfok Ëiw: mkyf ÌpwËod 1990 owËl RwMkdy P¢ß, jËmwk KZêÙK ÌmÛÅ xmqwxgËbk eÖkûKwk ewd„ 2001 owËl MYeÞRwZìèy gwvlwËbm okKwk KZêÙK ÌmÛÅ ewVwMwk ovMVd xpËoËg eÖkûKwk lwh KËkd„ xmqw ÌqË¢ Z^wk Addø AgbwËdk Rdø 2002 owËl MdeÞRwZìèy gwvlwËbm okKwk KZÚêK GK×Ëmk ebK lwh KËkd„

ewxkgwxkK Rygd :
        eÞËfok mkyf ÌpwËod ewxkgwxkK RygËd xZd eÖ¢ I bÖB Kdøw oìæwËdk RdK„ þèy ÌgMi fxkbw ÌpwËoËdk owËa 19   owËl Z^wËbk ewxkgwxkK RygËdk oÔPdw KËkd„ ewxkgwxkK RygËd xZxd AZøìæ oÖLy gøx£ß xQËld„

ekËlwK Mid : 
        jËmwk I jËmwk IËtgowBËUk AxghwgK Z×lø ogwk xeÞt Ggv ogêRd mÛ˦t mkyf oøwk ogwBËK K^wxbËt 2007 owËlk 5B ËfgÛØtwky xPk xgbwt Ìdd„ xZxd 2006 owËlk ÌmËnk xbËK bÖkwËkwMø gøxcËZ Aw¢ßwìæ pd„ Z^wk DdíZ xPxKuowk Rdø l«Ëd Ìdtw pt„ ËoLwËd Z^wk Qw¢ Ðotb owLwItwu ÌpËoËdk gwowt I pwoewZwËl bÖB iwo xPxKuowcyd awËKd„ 27 RwdÖtwky Z^wËK ÌbËm xfxkËt Awdw pt„ XwKwt Agþÿwd KwËl mðwo KÄ ËgËr ÌMËl Ætwk pwoewZwËl Z^wËK hxZê Kkw pt„ ÌoLwËd xPxKuowcyd Agþÿwt Ìkwgkwg kwZ 9.32 xixdËU xZxd Ìmn xd:þñwo ZøwM KËkd„ 
        mkyf oøwËkk iÙZ×øËZ oiMÞ jËmwËk ÌdËi AwËo ÌmwËKk Qwtw„ iÖpøiwd pËt eËr ÌMwrw jËmwk gwoy„ mkyf oøwËkk G xgbwt jËmwËkk iwdÖn Ìjd ÌiËd xdËZ ewËkxd„ oKwËl XwKw pËZ Z^wk Kxfd jËmwËk GËo Ëe^#QwËl ÌmwËK þæ² pËt eËr ÌMwUw mpk„ Z^wËK GKdRk ÌbLwk Rdø Z^wk LrKyþÿ gwohgËd ogêþÿwËkk iwdÖËnk Xl dwËi„ mkyf oøwËkk ÌmwhwKxáLËbk pÕbt xdvrwËdw AwK×xZ Awk ÌPwËLk Rl gËl xbËtËQ Ìj, xZxd jËmwËkk iwdÖËnk KZLwxd Awed Rd xQËld„  
        bÖeÖk 12.20 xi: mkyf oøwËkk Kxfd Ëdtw pt Z^wk AxZ exkxPZ xmqw eÞxZÅwd jËmwk okKwky Gi Gi KËlËR„ RwZyt eZwKwk ewbËbËm Z^wËK kwLw pt„ G oit xmqK KiêPwky I Qw¢ Qw¢y gÙëb oøwËkk eÞxZ Mhyk mÛ¦w Rwdwt„ bÖeÖk 1Uwt Z^wËK Ìdtw pt jËmwk BdxýUxUDU eÞwŠËd Z^wk pwËZ Mrw ewgxlK lwBËgÛkyk Qwtwt„ mkyf oøwËkk KxfËd eÖûewNøê xbËt mÛ¦w xdËgbd KËk jËmwËkk gÉ ovLøK eÞxZÅwd I ovMVd„ Gkek mkyf oøwËkk lwm Ìdtw pt ÌRlw CbMwp itbwËd„ GLwËd pt eÞai dwiwËR RwdwRw„ x§Zyt RwdwRw pt gwb AwQk LrKy eyk gwry RwËi ioxRb eÞwŠËd„ ikÉËik RwdwRwt mkyK pd jËmwËkk AxcKwvm xgxmÄ gøx£ß„
        KwËRk Ìdmwt Q×ËU Plw G ipwd iwdgËK jËmwËkk iwdÖn xPkxbd iËd kLËg„ Z^wk ÂdøZw ÌKdxbd eÔkY pËg dw„ jËmwËkk eyk owËpg iwIlwdw mwp Aw²Öl KxkËik iwRwk eÞwŠËd eÞËfok mkyf ÌpwËoËdk Ìmn xVKwdw xPxpßZ pËlw„ Z^wk KgËk Ìmn iwxU U×K× Ìbtwk ekI jËmwËkk iwdÖn hwgËZ ewkËQdw pwoøŒòl eÞËfok mkyf ÌpwËod Awk ÌdB„ Awk Z^wËK ÌbLw jwËgdw ÌKwdxbdI„ 
        AcøweK Ìiw: mkyf ËpwËod xeÞt mkyf oøwk xpËoËgB oKËlk KwËQ mÛ¦wk ew¢ xQËld„ xZxd xQËld šwd xeewoÖ, xQËld oKl KløwYKk KwËRk AMÞËodwxd„ owbw ewtRwiw ewdRwxi eËk xZxd owbw iwVw Rygd jwed KËk ÌMËQd„ ÌlwhËK Agxllwt Rt KËk iwdwg KløwËY xdËRËK DuþñMê KËk ÌMËQd„ BËZweÔËgê eÞËfok mkyf ÌpwËoËdk iZ Rdbkby Awk ÌKD xQËld dw Awk AbÖk hxguËZI AwoËg xKdw oËëbp„ DŒòlZi dq¢xU xdËh ÌMl„  


xPk xgbwt mkyf oøwk :
        GKw xmËL oÖL ÌdB, GKw ÌRËd þñþæy ÌdB- GB AdÖhÔxZËZ AwËëbwxlZ pËt xjxd iwxU I iwdÖËnk KwQwKwxQ GËo pËt DËVËQd ogwk xeÞt, xjxd iwdg Ìogwk ipwd gÛZ xdËt Q×ËUËQd ÌbËmk AwdwËP KwdwËP, jwk pwËZk ÌQwItw ÌlËM AwËQ jËmwËkk eÞxZxU hwl KwËR, ÌoB ipwd iwdg ogêRd mÛ˦t iwdÖnxU AcøweK Ìiw: mkyf ËpwËod ogwBËK K^wxbËt MZ 5 ÌfgÛØtwky kwZ 9.35 xixdËU xPk xgbwt xdËld„ mkyf oøwk xQËld jËmwk I jËmwk IËtgowBËUk AxghwgK Z×lø„ ËoB DŒòlZi cÛØg ZwkwxU xdËh ÌMl„ 
        mkyf oøwËkk G xgbwt jËmwËkk iwdÖn Ìjd ÌiËd xdËZ ewËkxd„ oKwËl XwKw pËZ Z^wk Kxfd jËmwËk GËo Ëe^#QwËl ÌmwËK þæ² pËt eËr ÌMwUw mpk„ Z^wËK GKdRk ÌbLwk Rdø Z^wk LrKyþÿ gwohgËd ogêþÿwËkk iwdÖËnk Xl dwËi„ mkyf oøwËkk ÌmwhwKxáLËbk pÕbt xdvrwËdw AwK×xZ Awk ÌPwËLk Rl gËl xbËtËQ Ìj, xZxd jËmwËkk iwdÖËnk KZLwxd Awed Rd xQËld„
        oKwl owËr 9Uwt mkyf oøwËkk xdak ÌbpUw gwohgËd GËo Ìe^#QwËl Z^wËK ÌmngwËkk iZ GKgwk ÌbLwk Rdø Q×ËU jwd owËgK iìèy I AwItwiylyM ÌdZw LwËlbÖk kpiwd xUËUw, ÌlwKoiwR oóewbK AcøwxeKw dwkxMêo ÌgMi, Ìbtwrw BD xe ÌPtwkiøwd AwËdwtwk ÌpwËod, g^wPËZ ËmLwk exkPwlK GË™lw ÌMwËiR, xmqwxgb AcøweK AwxikØl Awli Lwd, xmqwxgb W. ÌiwþæwxfRÖk kpiwd, AcøweK Ìiw: dÔkØŒwiwd, Zwkweb bwo, MÞwËik KwMËRk oóewbK ixgdÖl Bolwi ixgd, ItwKêwoê ewxUk exlU gÖøËkwk oboø I ÌRlw oóewbK BKgwl Kxgk Rwxpb, ÌKëbÛyt ÌdZw AcøweK Awfowk Awly, ÌRlw ÌdZw Adyl xgmðwo, ÌRlw AwItwiylyËMk owËgK owcwkY oóewbK GøwW. mkyf Aw²Ök kwxKg, gZêiwd owcwkY oóewbK mwpyd PwKlwbwk, ÌRlw iwxplw AwItwiylyËMk ohwËd¢y dÔkRwpwd Bolwi dykw, Ìe#k ÌPtwkiøwd Go Gi KwikØŒwiwd P×díÖ, XwKw xgmðxgbøwlËtk BxZpwËok xmqK I Awxbgwoy ÌdZw W. ÌiRgwp Kwiwl, Aw²Öl kwŒwK xiDxdxoeøwl KËlËRk Acøq oÖlZwd AwpËib, oiwR Ìogw Axcb®Ëkk Agok eÞw® AxZxk£ß exkPwlK okR K×iwk i«l, xmùeexZ Go Gi G Awpwb, oÖk xgZwËdk Acøq mwp Ìiw: ÌMwlwi ÌiwkËmb, ÌRlw oxóixlZ owvÆÚxZ ÌRwËUk ohwexZ pwkØd Ak-kxmb, xg Gd xe ËdZw GøwW. Bopwo, GøwW. Rwfk owxbK, døwËek ÌKëbÛyt owcwkY oóewbK GøwW. GdwiÖl pK, Rwob ËdZw AwËmwK K×iwk kwt, jËmwk owvgwxbK BDxdtËdk ohwexZ owËRb kpiwd gK×l I jËmwËkk AxcKwvm xoxdtk owvgwxbK gÙëb„ 
        bÖeÖk 12.20 xi: mkyf oøwËkk Kxfd Ëdtw pt Z^wk AxZ exkxPZ xmqw eÞxZÅwd jËmwk okKwky Gi Gi KËlËR„ RwZyt eZwKwk ewbËbËm Z^wËK kwLw pt„ G oit xmqK KiêPwky I Qw¢ Qw¢y gÙëb oøwËkk eÞxZ Mhyk mÛ¦w Rwdwt„ 
        bÖeÖk 1Uwt Z^wËK Ìdtw pt jËmwk BdxýUxUDU eÞwŠËd Z^wk pwËZ Mrw ewgxlK lwBËgÛkyk Qwtwt„ mkyf oøwËkk KxfËd eÖûewNøê xbËt mÛ¦w xdËgbd KËk jËmwk BdxýUxUDU, ÌRlw AwItwiylyM, ÌRlw ItKêwoê ewxUê, Rwob, xoxexg, jËmwk Ëe#kohw, MÞwËik KwMR, ÌRlw ixplw exknb, jËmwk owvgwxbK BDxdtd, ÌRlw oxóixlZ owvÆÚxZK ËRwU, DbyPy, oÖkxgZwd, xggZêd jËmwk, oÖk cµdy, oŠyZ xdËKZd, ÌmKr, owvÆÚxZK ovMVd, jËmwk owxpZø exknb, jËmwk AwBdRygy oxixZ, jËmwk BdxýUxUDU ewgxlK lwBËgÛky, jËmwk owxpZø ÌKëbÛ, ZyjêK jËmwk xlxkK, P^wËbk pwU, oëbyed, jËmwk BdxýUxUDU okKwky eÞwaxiK xgbøwlËtk Qw¢ Qw¢y I xmqK gÙëb, ixdkwieÖk KxóeDUwk xmqK oxixZ, ÌKmgeÖk ixplw KËlR, Gi. Gi. KËlR Qw¢lyM op AovLø ovMVd„ 
        Gkek mkyf oøwËkk lwm Ìdtw pt ÌRlw CbMwp itbwËd„ GLwËd pt eÞai dwiwËR RwdwRw„ x§Zyt RwdwRw pt gwb AwQk LrKy eyk gwry RwËi ioxRb eÞwŠËd„ ikÉËik RwdwRwt mkyK pd ÌRlw eÞmwoK Ìiw: AwgÖtwl ÌpwËod, ÌRlw AwBdRyxg oxixZk ohwexZ I xgGdxe ÌdZw iÖpwóib BopwK, AwItwiylyM ÌdZw LwËlbÖk kpiwd xUËUw, mwxpd PwKlwbwk, RwiwtwËZk ÌRlw ÌoË¢ßUwky dÖkØdígy, ÌRlw xgGdxe’k op-ohwexZ GøwW: Rwfk owxbK, Ìbtwrw BDxdtËdk ÌPtwkiøwd AwËdwtwk ÌpwËod, owËgK ovob oboø Ìiwpwx¥o AwgÖ owCb, Gi Gi KËlËRk owËgK Acøq AcøweK Awfowk Awly, AcøweK Ìiw: dÔkØRwRwiwd, AcøweK ÌMwlwi Ìiwþæfw, jËmwk IËtgowBËUk eÞxZÅwZw Ìiw: pwowdÔŒwiwd xgeÖl op jËmwËkk kwRÐdxZK, owiwxRK, owvÆÚxZK op xgxhdí ÌemwRygy ÌdZÚxgëb I jËmwËkk oKl þæËkk iwdÖn„ 
        gwb AwQk RwdwRw ÌmËn xgËKl 5 Uwt ewxkgwxkK Kgk þÿwËd GK×Ëm ebK xgRty hwnw ÑoxdK xeÞt mkyf oøwkËK oiwxpZ Kkw pt„ 
        KwËRk Ìdmwt Q×ËU Plw G ipwd iwdgËK jËmwËkk iwdÖn xPkxbd iËd kLËg„ Z^wk ÂdøZw ÌKdxbd eÔkY pËg dw„ jËmwËkk eyk owËpg iwIlwdw mwp Aw²Öl KxkËik iwRwk eÞwŠËd eÞËfok mkyf ÌpwËoËdk Ìmn xVKwdw xPxpßZ pËlw„ Z^wk KgËk Ìmn iwxUU×K× Ìbtwk ekI jËmwËkk iwdÖn hwgËZ ewkËQdw obw pwoøŒòl eÞËfok mkyf ÌpwËod Awk ÌdB„ Awk Z^wËK ÌbLw jwËgdw ÌKwdxbdI„

XwKw ÌeÞoKõwËg þôkY ohw :
        MZ 6 iwPê XwKwk RwZyt ÌeÞoKõwËg eÞËfok Ëiw: mkyf ÌpwËod þôkËY GK dwMxkK ÌmwKohwk AwËtwRd Kkw pt„ ohwt DexþÿZ xQËld owËgK eÞcwd xgPwkexZ I Z£òwgcwtK okKwËkk eÞcwd DeËbÄw lxZf×k kpiwd, DdôÖ£ß xgmðxgbøwlËtk owËgK DewPwjê I gZêiwd owaD BýU xgmðxgbøwlËtk DewPwjê W. Gi miËmk Awly, gwvlwËbm ItwKêwoê ewxUêk ohwexZ kËmb Lwd Ìidd, xmùeexZ I AwRËKk KwMËRk oóewbK KwRy mwËpb AwpËib, xgxmÄ xUxh gøx£ßZò I xgmð owxpZø ÌKËëbÛk ohwexZ eÞËfok AwgbÖlöwp AwgÖ otyb, xgxmÄ dwUøKwk I AxhËdZw iwiÖdÖk kxmb op AwkI AËdËK„ g£ßwkw eÞËfok mkyf ËpwËoËdk Rygdy, KiêKw« op owixMÞK xgnt xdËt AwËlwPdw KËkd„ Z^wkw mkyf ÌpwËod ÌK GKRd ipwiwdg, owiwR ÌogK, bwmêxdK, xmqwxgb, owxpxZøK, kwRdyxZxgb, cwxiêK, AxhËdZw I Awbmê iwdÖn xpËoËg AwLøwxtZ KËkd„  

mkyf oøwkËK xNËk ÌmwËKk xixQl :  
        jËmwk okKwky Gi Gi KËlËRk owËgK Acøq, šwd Zweo AcøweK Ìiw: mkyf ÌpwËoËdk iÙZ×øËK xNËk ÌmwËKk xixQl PËlËQ„ Z^wk GB xZËkwcwËd Mhyk ÌmwK eÞKwm KËk xggÙxZ xbËtËQ jËmwËkk xgxhdí kwRÐdxZK, owiwxRK, owvÆÚxZK I xmqK ovMVËdk ÌdZÚgÙëb„ xggÙxZËZ ÌdZÚgÙëb ikÉËik AwZíwk iwMËfkwZ I mwxìæ Kwidw KËkd„ xggÙxZ bwZwËbk iËcø kËtËQd - ÌlwKoiwËRk oóewbK AcøwxeKw dwkxMêo ÌgMi, jËmwk BdxýUxUDËUk exkPwldw enêb I oboøgÙëb, jËmwk okKwky Gi Gi KËlËRk xmqK-KiêPwky I Qw¢ Qw¢ygÙëb, xg Gd xe, RwiwËZ Bolwiy I xgxhdí owiwRZwxìèK bËlk ÌdZÚgÙëb, jËmwk ÌP¹wk Ag Kiwoê G« B«oxUÛR Gk ÌdZÚgÙëb, iwcøxiK I DâP xmqw okKwky  KwiêPwky oxóixlZ exknËbk ÌdZÚgÙëb, xgxhdí Æ×l KËlËRk xmqK gÙëb, jËmwËkk xgxhdí owvÆÚxZK ovMVËdk ÌdZÚgÙëb op gÉ eÞxZÅwd I ovMVËdk ÌdZÚgÙëb„

mkyf ÌpwËod þôkËY dRkØl KËlËR ÌmwKohw :
        jËmwk okKwky Gi Gi KËlËRk  owËgK Acøq, xgxmÄ xmqwxgb I oiwRËogK eÞËfok Ìiw: mkyf ÌpwËoËdk iÙZ×øËZ jËmwk obk DeËRlwk KwRy dRkØl Bolwi KËlËR GK ÌmwKohw AdÖxÅZ pt„ ohwt ohwexZZò KËkd KËlËRk hwkeÞw® Acøq lwtlw AwpËib„ 
        ohwt ikÉËik Kiêit RygËdk Iek AwËlwPdw KËkd KlwxiýU AwxikØl Bolwi këU×, AcøweK owioÖŒwiwd, AcøweK iwpgÖgÖk kpiwd„ Ìbwtw exkPwldw KËkd AcøweK AwËgb Awly„ GxbËK jËmwk BdxýUxUDU ikÉi mkyf ÌpwËoËdk þôkËY GK dwMxkK ÌmwKohwk DËbøwM MÞpY KËkËQd„ ÌmwKohw KiêoÔxP owfËløk lËqø 7 ÌfgÛØtwky oøwt BdxýUxUDËUk xm xP£xgËdwbd ÌKëbÛ xildwtZËd oKl kwRÐdxZK, xmqw owvÆÚxZK I owiwxRK ovMVËdk oiìñËt GK iZxgxdit ohw AdÖxÅZ pt„

oóewbdw :
Ëiw: pwowdÔŒwiwd xgeÖl
mwxiDl Awxid mwìæ

Zaø oÔ¢ :
owqwuKwk
ÐbxdK MÞwËik KwMR
ÐbxdK ÌlwKoiwR